Parents and their Daughters

In towns and cities connected by roads

Never distant are the daughters

With no compromises and loads

Close to parents are the daughters.

***

Never distant were the daughters

We hope all our lives

Close to us were the daughters

We dream all our lives.

******

We hope all our lives

To return again to our parents

We dream all our lives

To see once again our parents.

***

To return again to our parents

We lament in this far off land

To see once again our parents

We pray in this desolate land.

******

[Note: I had written this poem in Nepali (माइती जान नपाउने चेली). After I received a comment from Mick Canning and read the translation, I felt so bad. So I tried translating the poem myself. This is also my effort on the Pantoum form of poetry.]

शताब्दी

मध्ययुगीन युरोपेली शैलीमा

सेतो रङका पाप्रा उप्किएर पहेँलो, कालो बनेका

दिवार चिरेर उम्रेका उन्यु र पीपलका पात बोकेर

उभिएको कुनै भुतघरजस्तो संरचना देख्दा 

नतर्सिनू,
चारैतिर दुईतीन फिट अग्ला घाँस, दुबो, सिस्नु,

वनफाँडा, काँडा र गाँजाका झाङमा

खेलिरहेका, गफ हाँकिरहेका अनि आफ्नै कुनामा

सर्को तानी मनोरञ्जन लिइरहेका थरीथरीका मानिस देख्दा

नझुक्किनू,
छतमा, फूलबारीमा, लाइब्रेरीमा, कोरिडोरमा,

रुखमुन्तिर, ल्याबमा अनि क्लासरूममा

निश्चिन्त ग्याङ, ग्रुप र जोडी बन्दै

टङ्टङ बज्ने घडीघरको पेन्डुलम जस्तै

यताउता गरिरहेका विद्यार्थी देख्दा

नअल्मलिनू,
भर्खर शताब्दी पार गरेको

भुकम्प, राजनीती र 

बेवास्ताको मारमा परेको

जन्ममा नै पिताको 

मनमा बिस्मात जगाएको 

यो त्रिभुवन-चन्द्र बहुमुखी कलेज हो !

Were they humans?

Were they humans when

          they dragged me to the streets?

Were they humans when

          they tore my clothes to tatters?

Were they humans when

          they fed me their excreta?

Were they humans when

          they scalped me and kicked me and punched me?

What had they become when

          they called me a witch?

***

Had i been a witch

           wouldn’t i have pushed them away?

Had i been a witch

           wouldn’t I have stolen their riches?

Had i been a witch

           wouldn’t i have inflicted terror upon them?

Had i been a witch

           would i have prayed the Lord

                      to make them humans again?


The Dark Clouds

All she ever asked for was–

a morsel of good meal

with her family

in a house that

protected them

from the blistering sun,

from the drenching rain and

from the chilling cold.

***

Her wish never came true

but she hoped it would,

until one day–

the dark clouds

washed out her crops,

washed out her hut,

washed out her hopes,

washed out her life.

***

She now wails, but in vain!

For it is not loud enough

to wake the gods up in heaven

above those dark clouds

that brought the rain!

काला बादल

उसले फगत मागेकी थिई

टन्टलापुर घामबाट,

मुसलधारे वर्षाबाट अनि

कठ्याङ्ग्रीदो जाडोबाट

जोगाउने घरमा

मीठो खानाको एक गाँस !

***

उसको सपना पूरा भएको थिएन

तर ऊ पूरा हुने आश गर्थी,

त्यो दिनसम्म जुन दिन

काला बादलले

उसको बाली बगाइदिए,

उसको छाप्रो बगाइदिए,

उसका आशा बगाइदिए,

उसको जिन्दगी बगाइदिए !

***

अहिले ऊ व्यर्थै रुन्छे !

किनकि उसको क्रन्दनले

झरी बनेर बर्सेका

काला बादलमाथि बसेका देउतालाई

उठाउन सक्दैन !

बहत्तर सालको भुकम्प

गड्गड गड्गड गड्गडाउँदै

थर्थर थर्थर थर्थराउँदै

घरगोठ ढाल्दै, मान्छे मार्दै

मनहरूलाई कायल पार्दै

आयो

भोकमाथि शोक थपेर

शोकमाथि शोक थपेर
त्यो आएको दुई पल

कालको भोज थियो

प्रत्येक निमेषमा ऊ

अघाएको थियो

हरेकले उसलाई आँखाअघि

देखेको थियो

मान्छे कति निर्बल छ भन्दै

खित्का छाडेर हासेको थियो
पहाड बगे, फाँट फुटे

मन फाटे, आँसु बगे

उसले दिएको पीडाले

सबै निराश भए
भत्किए संरचना, भत्किए मन

राज्य निरीह देखियो

योजना लागू भएनन् 

एक जोडी कलाकारले

दिनरात जोडे केही मन

मनहरू बन्न अझै बाँकी नै छ

घरहरू बन्न अझै बाँकी नै छ

शिर सगरमाथाझैँ हुन अझै बाँकी छ

श्रापित देउता

उहिले यस भूमिमा
देउताले मानवलाई चार वर्णमा बाँडेर
गरि खाओ भनेथे रे
विद्यामा दक्खल राख्ने ब्राह्मण भए रे
युद्धमा अब्बल क्षत्रिय;
पशुपाल र व्यापारी वैश्य
अनि सबै वर्णका सहयोगी
शुद्र थिए रे
कर्म अनुसार वर्ण हुने
व्यवस्था गरेका थिए रे

ज्ञानलाई स्वार्थको भुमरीले छेक्यो
वीरले जित्दै गए,
महत्वाकांक्षाले छोप्दै आयो
व्यापार बढिरह्यो,
लोभ झन्झन् चढिरह्यो
सेवकले आफ्नो काम
चुपचाप,
हेपिएर,
पेलिएर गरिरह्यो

ब्राह्मणले आफ्ना असक्षम सन्तान
राजाले आफ्ना हीन उत्तराधिकारी
व्यापारीले आफ्ना दुर्गुणी छोराछोरी
शुद्र बनेको देख्न सकेनन्
देउताको डर हट्दै जाँदा
ब्राह्मणका सन्तान रहे ब्राह्मण
राजाका उत्तराधिकारी भए राजा
व्यापारीका छोराछोरी व्यापारी
शुद्रका सन्तति शुद्र नै रहे
बुद्धि भए पनि ती ब्राह्मण हुन सकेनन्
योद्धा भए पनि ती क्षत्रीय बन्न पाएनन्
व्यापार मात्र पनि गर्न पाएनन्
देउता पुराणका पानामा सीमित
त्यो युगमा
वर्ण व्यवस्थाको आफ्नै व्याख्या गरेर
माथिल्लो वर्णले शोषण गरिरहे

देउता टुलुटुलु हेरिरहे
धर्म हारिरह्यो
अन्याय बढिरह्यो
कर्म मरिरह्यो
पुराणका देउतालाई कसले मान्ने ?
भए सबै आफैँ नै जान्ने !
ब्राह्मणले बाँढ्न छाडे असल ज्ञान
राजाले शासन,
व्यापारीले लुट मच्चाइरहे
रोइरहे पीडितका मन

मिथक बनेका देउता
आकाशमा बसेर
धर्तीमा भएको अन्याय हेर्छन्
उनीहरू हेर्न मात्रै सक्छन्
किनकी
उनीहरू श्रापित छन् !
वृन्दाहरूका पतिव्रता आँसु बहँदा
ती टुलुटुलु हेर्थे !
ताराहरूका छलिएका मनहरू रुँदा
ती बेवास्ता गर्थे !
एकलव्यहरू माथि अन्याय भइरहँदा
ती आँखा चिम्लन्थे !
त्यसैले आज ती मिथक बन्दा पनि
टुलुटुलु हेर्न मात्र सक्छन् !
वेदना स्वर हरपल सुनेर पनि
बेवास्ता गर्न मात्र सक्छन् !
सामाजिक अव्यवस्था देखेर पनि
आँखा चिम्लन मात्र सक्छन् !
किनकी ती श्रापित छन् !

तर
दुखेका मनहरू एकदिन जाग्नेछन्
अन्याय गर्नेहरू भाग्नेछन्
न्याय र ज्ञानको उज्यालोमा
मानिसहरू ती जागेका मनहरू हेर्नेछन्
उनीहरूले त्यस दिन देउता देख्नेछन्
बुझ्नेछन्
देउता आकाशमा होइन
धर्तीमा बाँच्दछन् !
आकाशका देउता भने
धर्तीमा टुलुटुलु हेर्नेछन्
किनकी
ती सदाका लागि श्रापित छन् !

पाल्पा-२

​ यसअघि “पाल्पा” शिर्षकमा तीन कविता पाल्पाबाट पोस्ट गरेको थिएँँ । काठमाडौंं फर्किएपछि लेखेका तीन कविता यहाँ प्रस्तुत गर्दछु ।

 १.

लेक र बेँसी, गोरेटा-बाटाहरूमा

जिन्दगीका हरेक पाटाहरूमा

जीजीबीसा राख्दछन् नरनारी

मुहारमा हरपल गुलाबी रङ्ग छरी 

मस्याम, टारीडाँडाबाट पूर्वतिर हेर्दा

 २. (हाइकु)

मस्याम, डुम्रे घर

        महिना दिनलाई

                   यादका अत्तर
 ३. (मित्रताका ती पल)

राईझुमाको लय, रोदीघरका गीत

मित्रताको स्वर हासोको सङ्गीत

कम्मर मर्काई, ताली पड्काई

साथ पाई मित्रजनको, साह्रै रमाई

बित्यो समय कति छिटो पीर सबै भुलाई

पाल्पा 

१.

प्रकृतिको पाएर शृङ्गार नन्दन वाग झैं

आह्लाद मधुर सुन्दर राग झैं

स्मृतिको कन्दरामा बस्यो पाल्पा

मस्तिष्कमा लेखियो नमेटिने याद भै
२.

दक्षिणमा चुरे, महाभारत उत्तर

हवामा छ उडेको गुलाबी अत्तर

मन हर्ने चन्चलता खोलाहरूमा

सिन्दुरे लाली हर प्रहर

३.

तानसेन हाम्रो अहा ! राम्रो दख्खिन मुखमा

घामले सधैं उज्यालो पारी बसेको सुखमा

पहाडी रानी झलल्ल बनी बिहान साँझमा

बसेका छन् अमिट छाप मुटुकाे माझमा

Speechless

[A poem I started out of a random thought some months ago. I hadn’t completed it then. When I saw it today, I completed it. The last part differs from what I had planned the day I created it.]

ME:

Saw her again, passing by the street;

Had opportunity to meet

Graceful she; radiance on her face

All of a sudden, fear made me retreat.

If you had helped me a little more,

O God!

I would have felt blessed!

But you helped me less;

If not, I would not have been speechless!

GOD:

Don’t blame me, kid

For the mistake you did.

The rain had passed, the sun was bright

I did everything to help you with my might.

ME:

If you had helped me no less

Tell me, my Lord! Why was I speechless?

GOD:

I can’t answer that

When in doubt,

Ask your heart.

ME:

Tell me, O Heart!

Why do I crave

To be with her

But fear

Whenever she is near?

HEART:

Lub-dub-lub-dub-lub-lub-dub-dub-lub-dub

ME:

And the heart goes on

Beating.

I can’t understand

What it’s saying!

O God! Teach me

The language of the heart.

Where are you, O God?

Where have you gone

Leaving your child alone?

I know you left.

I know I should do it myself.

I’ve the problem;

I’ve the solution.

However, I’m distressed,

Stressed

But well dressed!

So that I can hide

My inabilities

And my problems

That are not getting less.

I stare at a wall alone

And speechless!